از دل دریا تا آگهی‌های اینترنتی؛ پشت پرده ماجرای آیفون‌های دریایی

هرمزگان، انتشار تصاویر گوشی‌های آیفون شناور بر آب‌های خلیج فارس و روایت‌هایی درباره محموله یک کشتی غرق‌شده در محدوده تنگه هرمز، حالا به بستری برای شکل‌گیری آگهی‌های فروش با عنوان آیفون دریایی تبدیل شده است؛ آگهی‌هایی که با وعده قیمت‌های پایین‌تر از نرخ معمول بازار، توجه برخی خریداران را جلب کرده‌اند.

با این حال، در کنار ابهام درباره منشأ این گوشی‌ها، اصالت برخی تصاویر پربازدید نیز محل تردید است و بررسی‌های راستی‌آزمایی نشان داده است که برخی از این محتوا‌ها با هوش مصنوعی تولید شده‌اند.

ماجرا از انتشار تصاویر و ویدئو‌هایی آغاز شد که در آنها تعداد زیادی گوشی منتسب به آیفون ۱۸ پرومکس روی آب دیده می‌شدند و افرادی که صیاد معرفی شده بودند، در حال جمع‌آوری آنها بودند. این تصاویر با روایت‌هایی درباره غرق‌شدن یک کشتی کانتینربر و سرنوشت محموله آن همراه شد و خیلی زود در شبکه‌های اجتماعی بازتاب پیدا کرد.

اما فراگیرشدن یک تصویر یا تکرار یک روایت در فضای مجازی، لزوماً به معنای صحت آن نیست. در بررسی چنین محتواهایی، به‌ویژه زمانی که تصاویر غیرعادی و چشمگیر هستند، باید احتمال استفاده از ابزار‌های تولید تصویر با هوش مصنوعی را نیز در نظر گرفت.

به همین دلیل، تصاویر منتشرشده به‌تنهایی نمی‌توانند وجود محموله‌ای از این گوشی‌ها، جمع‌آوری آنها از دریا یا عرضه‌شان در بازار هرمزگان را اثبات کنند.

وقتی یک روایت پرحاشیه به آگهی فروش تبدیل می‌شود

در ادامه این ماجرا، آگهی‌هایی با عنوان آیفون دریایی توجه کاربران را به خود جلب کرده‌اند؛ پیشنهاد‌هایی که گاه با اختلاف قیمت قابل‌توجه نسبت به نرخ متعارف بازار منتشر می‌شوند.

چنین شرایطی می‌تواند زمینه سوءاستفاده از خریدارانی را فراهم کند که به امید تهیه گوشی گران‌قیمت با هزینه کمتر، بدون بررسی کافی وارد معامله می‌شوند.

سرهنگ «مهدی مرادی» سرپرست پلیس فتا هرمزگان با هشدار درباره خرید تلفن‌های همراه از طریق آگهی‌های اینترنتی اظهارکرد: برخی افراد با انتشار آگهی‌های غیرواقعی و ارائه قیمت‌های وسوسه‌کننده، خریداران را به پرداخت مبالغی تحت عنوان بیعانه، پیش‌پرداخت یا هزینه ارسال ترغیب می‌کنند، اما پس از دریافت پول، ارتباط خود را با خریدار قطع می‌کنند.

به گفته وی، شهروندان باید پیش از هرگونه پرداخت، از هویت فروشنده و اعتبار معامله اطمینان پیدا کنند و فریب پیشنهاد‌هایی را که بدون ارائه مدارک معتبر، قیمت‌هایی بسیار پایین‌تر از بازار دارند، نخورند.

ارزان‌بودن، تضمین سلامت گوشی نیست

خطر خرید گوشی‌های موسوم به آیفون دریایی تنها به احتمال کلاهبرداری اینترنتی محدود نمی‌شود در صورتی که دستگاهی واقعاً در معرض آب شور دریا قرار گرفته باشد، احتمال آسیب‌دیدگی قطعات داخلی آن نیز وجود دارد؛ آسیب‌هایی که ممکن است در نگاه نخست مشخص نباشند.

مرادی با اشاره به پیامد‌های نفوذ آب و رطوبت به تجهیزات الکترونیکی گفت: تماس با آب شور می‌تواند موجب خوردگی برد‌های الکترونیکی و اختلال در عملکرد باتری، نمایشگر و سایر قطعات شود؛ همچنین، کارکرد ظاهراً طبیعی دستگاه در زمان بررسی اولیه، لزوماً به معنای سلامت کامل آن نیست و برخی ایراد‌ها ممکن است پس از مدتی نمایان شوند.

از این منظر حتی اگر گوشی عرضه‌شده واقعی باشد بدون بررسی تخصصی نمی‌توان درباره سلامت آن اطمینان داشت؛ در نتیجه قیمت پایین یک دستگاه به‌تنهایی نمی‌تواند معیار مناسبی برای تصمیم‌گیری درباره خرید آن باشد.

توصیه پلیس فتا به خریداران هرمزگانی

سرپرست پلیس فتا هرمزگان از شهروندان خواست پیش از خرید تلفن همراه از طریق آگهی‌های اینترنتی، اعتبار فروشنده را بررسی کنند، اصالت و سلامت فنی دستگاه را مورد ارزیابی قرار دهند و تا پیش از مشاهده و بررسی کالا، از پرداخت هرگونه بیعانه یا پیش‌پرداخت خودداری کنند.

مرادی تأکید کرد که در مواجهه با پیشنهاد‌هایی که اختلاف قیمت چشمگیری با نرخ معمول بازار دارند، باید با دقت بیشتری عمل کرد؛ چراکه تصمیم عجولانه ممکن است به ازدست‌رفتن پول یا تحمیل هزینه‌های پیش‌بینی‌نشده تعمیر منجر شود.

ماجرای آیفون‌های دریایی بار دیگر نشان می‌دهد که چگونه یک روایت پربازدید، همراه با تصاویر غیرقابل اتکا و وعده خرید ارزان، می‌تواند به بستری برای شکل‌گیری معاملات پرریسک تبدیل شود.

در چنین شرایطی، بررسی اصالت تصاویر، مطالبه مدارک معتبر و خودداری از پرداخت وجه پیش از اطمینان از معامله، مهم‌ترین راه‌های پیشگیری از زیان مالی است.

آیا اپل این گوشی‌ها را از کار می‌اندازد؟

در کنار شایعات مربوط به صید آیفون‌ها، ادعایی درباره ارسال شماره‌سریال گوشی‌ها به اپل و غیرفعال شدن آنها در روز‌های آینده مطرح شده است. با این حال، برای این ادعا تأیید رسمی و مستقلی منتشر نشده است؛ بنابراین خبر «خاموشی قطعی تا چند روز دیگر» را نباید قطعی دانست.

خریداران باید به‌جای اتکا به چنین شایعاتی، وضعیت دستگاه را از مسیر‌های معتبر بررسی کنند. پیش از خرید، اصالت دستگاه، تطابق IMEI، وضعیت فعال‌سازی، رجیستری و امکان انتقال مالکیت را بررسی کنید و فاکتور معتبر بگیرید.

اصرار فروشنده بر پرداخت فوری یا خودداری از ارائه مدارک نیز باید زنگ خطر تلقی شود. در نهایت، داستان «صید از دریا» جای سند و ضمانت را نمی‌گیرد و تخفیف امروز می‌تواند دردسر فردا باشد.